This translation is older than the original page and might be outdated. See what has changed.

FIXME This page is not fully translated, yet. Please help completing the translation.
(remove this paragraph once the translation is finished)

Komut-Satırı yorumlayıcısı

Ayrıca bakınız: Yeni gelenler için SSH erişimi

Bir komut-satırı yorumlayıcısı kullanıcı tarafından girilen tekil metin satırlarını okuyan ve verilmiş işletim sistemi veya programlama/betik dili bağlamında yorumlayan bir bergeç1) programıdır. Etkileşim komut-satırı arayüzü(ing) yoluyla olagelir. Diğer yaygın, ama teknik açıdan pek de doğru olmayan, adlandırmalar konsol ve kabuktur.

OpenWrt standart unix kabuğu(ing), Almquist kabuk(ing)'un Debian uyarlamasının Busybox-çatalıdır (bakınız → https://www.in-ulm.de/~mascheck/various/ash/#busybox). Olur da okumak istersin.

Başlatma sürecinin sonunda, init daemon(tetikleyici cin) başlatılır, bu init(ing) veya systemd(ing) veya upstart(ing), ve saire olabilir. OpenWrt halen procd(ing) kullanılır. /etc/rc.d içindeki başlatma betiklerini takip ederek, init ardından türü programlar çalıştırır, aralarında seçili kabuk da vardır. Bu, klavye vuruşlarını dinler ve bağlı ekrana, az çok renkli bir komut-satırı arayüzü çıkartır.

Ama üzerinde OpenWrt koştuğunuz çoğu cihaz, ne klavye ne de ekran bağlantısı sahibidir. Bu durumda seri port(ing)(=yerel) veya Ethernet portu(=ağ) üzerinden erişmemiz gerekir.

Bir kabuğa ağ üzerinden erişim kazanmak için, yardımcı programlara ihtiyacın olduğu apaçık. Ve bütün veri alışverişi (iletişim) bir tür ağ protokolü(ing) içermelidir.

Seçilen ağ protokolleri telnet(ing) ve SSH(ing)'dir. İkisi de sunucu ↔ istemci düzenini izler. OpenWrt koşan cihazda telnet protokolü için telnetd SSH protokolü için dropbear konuşlandırırız. Gerçek görünüm ve his için PuTTY(ing) dene, ama kesinlikle WinSCP(ing)'ye de bir incele! İkincisi pek doğru çalışmayacak, bunun yanında fish:// ile birlikte Konqueror(ing) çalışacaktır! FISH (kabuk protokolü üzerinden aktarılan dosyalar(ing))'e bakabilirsin.

(OpenWrt, kendisinden başka bir yere giriş yapmak istersen, SSH istemcisi olarak ssh ve telnet istemcisi olarak telnet de içerir.)

Not: Kullanıcı girişi'den önce sadece telnetd, ve sonra sadece dropbear koşar.

Başarılı giriş durumunda dropbear kullanıcı kimliğiyle (bir günlük oluşturur ve) seçilmiş kabuğun (daha fazla kabuk eş zamanlı yüklenebilir) bir örneğini peydahlar.

OpenWrt'de bu /etc/profile(ing) doyasında çevresel değiskenler ve rumuzlar ayarlayarak yapılır. Elbette yapılandırılmış ve olduğu gibi kullanıma hazır gelir, ama yapılandırmasını değiştirebilir ve geliştirebilirsin:

PuTTY'deyken, metin içeriği fare ile işaretleyebilir ve, harhangi bir tuşa basmadan ([ctrl]+[c] gibi), kendiliğinden saklanır. Sonra olağan şekilde ([Ctrl+[v] gibi) başka bir pencerede metne sokabilirsiniz. Ters yönde metni kopyalayabilir ([Ctrl]+[c]) ve PuTTY'de [sağ düğme]ye basarak yapıştırabilirsiniz.

In PuTTY goto “Terminal”“Features” and check “Disable application keypad mode”.

* Dosya sistemi ve tüm dizinlerle ilgili bilgi için flash layout(ing)'u kontrol edin.

Oturum açtığında, root kullanıcı için /root ve kullanıcı1 için /home/kullanici1 olan $HOME dizininde olacaksın. Komutlar:

Komut Ad Betim
pwd print working directory şu an içinde olduğunuz dizini yaz
cd change directory dosya sistemi dizin ağacında yer değiştir: cd .., cd /, cd /etc/init.d, cd /tmp
ls list etkin dizinin içeriğini yaz, ls -l /etc
cat concatenate bir dosyanın içeriğini ekrana yazar: cat /etc/config/network, cat /tmp/dhcp.leases
cp copy belirtilen dosyanın kopyasını oluşturur, cp network network.bak
mv move belirtilen dosyanın kopyasını oluşturur ve aslını siler, mv /tmp/opkg-lists/snapshots /mnt/sda1/opkg/packages
df disk free Kullanılabilir boşluğu gösterir. Yine /rom ve saireyi anlamak için flash layout(ing)'e bakabilirsin. Ve komutla ilgili yardım ve seçenekleri için man df(ing)'e bakabilirsin. df -h komutunu bir dene.
free serbest RAM hakkında bilgi
uptime son başlatmadan beri geçen süre
dmesg kernel ring buffer'ı yazdirma ve kontrol etmeye yarar
logread syslogd'ded mesajları gösterir (using circular buffer)
cat /proc/version
cat /proc/meminfo RAM kullanımıyla ilgili daha detaylı bilgi
cat /proc/cpuinfo işlemcinle ilgili malumat
cat /proc/mtd
cat /proc/partitions
cat /proc/net/nf_conntrack
cat /proc/cmdline
cat /proc/modules

Bir ton seçenek içeren bir ton komut var. Tam olgun bir Linux dağıtımında komutu ve seçeneklerini öğrenmek için man komut verecektin. Bununla birlikte OpenWrt küçümen ve böylelikle bu işlevi içermez. Bu halde ya başka bir GNU/Linux makinesindeki man-sayfaları(manual sayfaları)'nı oku veya bunları çevrim için oku: örn. https://man.cx/ sitesinde. Man sayfalarının çevirisi yapılmaktadır.

İpucu firefox'ta, kullanımı basitleştirmek için anahtar sözccukler(ing))'i kullanabilirsin. Yeni bir yerimi oluşturmak için, https://man.cx/?page=%s adresini ve anahtar sözcük olarak man'ı kullanabilirsin.

Bir dosyayı düzenlemek için bir düzenleyiciye ihtiyacın var, bir metin dosyasını düzenlemek için bir metin düzenleyici kullanırdın.

İçerilen standart metin düzenleyici vi(ing)'dir. Alışana kadar vi ne sezgisel ne de sevimlidir.

  • vi'nin iki modu var: komut modu ve sokuşturma modu.
  • komut moduna girmek için [Esc] (kaçış tuşu)'na bas
  • sokuşturma moduna geçmek için ya sokma için [i] ya da ekleme için [a]'ya bas
  • vi komut modunda başlar

vi'yi başlatmak

Vi'yi vi veya vi /etc/config/network veya vi firewall.user ile başlat.

Düzenleme

Dosyayı düzenlemek için Bir dosyada değişiklik yapmak için sokuşturma mod'unda olmak zorundasın. [i] veya [a]'ya bas.

vi'den çıkış

Vi'den kurtulmak için, komut modu'nda olmak zorundasın. [Esc]'ye bas (kaçış tuşu). Sonra takip eden komutlardan birini çık:

  • :w aktif dosyayı yazmak için, bu önceki dosyanın üstüne yazacak
  • :q yazmadan çıkmak için
  • :wq! aktif dosyayı (zorla) yazıp çıkmak için
  • :%s/metin1/metin2/g dosyanın tamamındaki her metin1 yerine metin2 yaz

vi'yi yapılandırmak

Vi komut modunda belli değişkenleri ayarlayayark yapılandırılabilir:

  • :set ai kendinden içerleme kullan (bazen gıcık eden varsayılan)
  • :set noai kendinden içerleme KULLANMA

Başka metin düzenleyicileri

Eğer vi'yi sevmediysen, joe, mg, nano, vim, vim-full, vim-help, vim-runtime, zile'yi dene

  • vim(ing)
  • ve OpenWrt depolarında başka metin düzenleyiciler de mevcut olabilir ;-)
  • Konqueror/WinSCP ile oturum açtıysanız KB'indeki bir Düzenleyici de kullanabilirsin

OpenWrt varsayılan olarak, çoğu yönden POSIX(ing) uyumlu olan busybox'ın ash kabuğunu kullanır. Kabuk betikleriyle ilgili genel bilgi için kabuk betiği(ing)'ne bakabilirsin.

Kabuk betikleri sh /betik/dosyasinin/yolu.sh ile icra etilebilirler.

İcra bitini değiştirdikten sonra önünde sh olmadan da koşulabilir;

chmod +x /betik/dosyasi/yolu.sh
/betik/dosyasi/yolu.sh

Kullanıcı profili yapılandırma örneği;

# Profil yapılandırma
mkdir -p /etc/profile.d
cat << "EOF" > /etc/profile.d/custom.sh
export EDITOR="nano"
export PAGER="less"
alias diff="diff --color=auto"
alias grep="grep --color=auto"
alias ip="ip -color=auto"
EOF
. /etc/profile

mc(ing) veya deco'yu da denemek isteyebilirsin. You may also want to try mc or deco.

Konqueror GVim WinSCP

This website uses cookies. By using the website, you agree with storing cookies on your computer. Also you acknowledge that you have read and understand our Privacy Policy. If you do not agree leave the website.More information about cookies
  • Last modified: 2021/04/10 12:30
  • by sorcun